Schijnzelfstandigheid is een van de grootste risico's bij het inhuren van zzp'ers. Opdrachtgevers die onbewust een schijnzelfstandige inhuren, riskeren naheffingen, boetes en zelfs strafrechtelijke vervolging. Maar hoe herken je schijnzelfstandigheid voordat het te laat is? In dit artikel bespreken we 7 concrete signalen.

Wat is schijnzelfstandigheid?

Schijnzelfstandigheid ontstaat wanneer iemand formeel als zzp'er werkt, maar feitelijk als werknemer functioneert. De Belastingdienst beoordeelt de arbeidsrelatie op basis van drie criteria: persoonlijke arbeidsverrichting, gezagsverhouding en loon. Als aan alle drie criteria wordt voldaan, is er sprake van een dienstbetrekking — ongeacht hoe het contract is opgesteld.

De 7 signalen van schijnzelfstandigheid

1. Vaste werktijden en werkplek opgelegd

Moet de zzp'er verplicht op vaste tijden aanwezig zijn op een door jou aangewezen locatie? Dan lijkt dit sterk op een dienstverband. Een echte zelfstandige bepaalt zelf wanneer en waar hij werkt.

2. Werken onder dagelijkse leiding en toezicht

Geef jij directe instructies over hoe het werk uitgevoerd moet worden? Dan is er sprake van gezag in de juridische zin. Bij een echte zzp-relatie draag je een resultaat over, niet hoe dat resultaat bereikt wordt.

3. Langdurige exclusieve samenwerking

Werkt de zzp'er al jaren uitsluitend voor jouw organisatie? Exclusiviteit en lange looptijd zijn rode vlaggen. Een echte ondernemer heeft meerdere opdrachtgevers en loopt ondernemersrisico.

4. Geen eigen klanten of ondernemersrisico

Draagt de zzp'er geen financieel risico? Investeert hij niet in materiaal of marketing? Dan ontbreekt het ondernemersrisico dat kenmerkend is voor zelfstandig ondernemerschap.

5. Integratie in de organisatie

Is de zzp'er niet te onderscheiden van vaste medewerkers? Heeft hij toegang tot interne systemen en neemt hij deel aan teamvergaderingen? Volledige integratie is een sterk signaal van schijnzelfstandigheid.

6. Vervanging niet toegestaan of nooit gebruikt

Mag de zzp'er zich niet laten vervangen? Persoonlijke arbeidsverrichting is een van de drie wettelijke criteria voor een arbeidsovereenkomst.

7. Loon in plaats van een projectprijs

Betaal jij de zzp'er op basis van gewerkte uren in plaats van een vaste projectprijs? Dan lijkt de betalingsstructuur meer op loon dan op een zakelijke vergoeding.

Wat kun je doen om schijnzelfstandigheid te voorkomen?

Gebruik goedgekeurde modelovereenkomsten, zorg dat de zzp'er meerdere opdrachtgevers heeft, spreek resultaten af in plaats van werkmethodes, en beperk de duur van de samenwerking.

Hoe helpt Lance Free?

Lance Free helpt opdrachtgevers om zzp'ers compliant in te huren. Met geautomatiseerde compliance-checks en real-time signalering van schijnzelfstandigheidsrisico's zorgt Lance Free ervoor dat jij nooit voor verrassingen komt te staan.