De Eerste Kamer heeft op 16 juni 2026 ingestemd met de Wet invoering rechtsvermoeden van arbeidsovereenkomst op basis van uurtarief. Concreet betekent dit dat er straks bij een uurtarief onder € 38 automatisch van uit wordt gegaan dat er sprake is van een arbeidsovereenkomst, tenzij jij als opdrachtgever het tegendeel kunt bewijzen. Voor iedereen die met zzp'ers werkt is dit een van de belangrijkste wijzigingen van dit jaar. In dit artikel lees je wat het rechtsvermoeden precies inhoudt, wanneer het ingaat en wat je nu al kunt doen om verrassingen te voorkomen.

Wat is het rechtsvermoeden precies?

Een rechtsvermoeden is een juridisch startpunt. De wet gaat er in dit geval van uit dat iemand die tegen een laag tarief werkt eigenlijk werknemer is. Verdient een opdrachtnemer minder dan € 38 per uur exclusief btw, dan kan diegene zich op dat vermoeden beroepen. De peildatum voor dat bedrag is 1 januari 2026.

Belangrijk om te begrijpen: het gaat om een weerlegbaar vermoeden. De opdrachtnemer hoeft dus niet zelf te bewijzen dat hij in loondienst hoort te zijn. In plaats daarvan verschuift de bewijslast naar jou als opdrachtgever. Kun jij aantonen dat er geen sprake is van een arbeidsovereenkomst, dan verandert er niets. Lukt dat niet, dan wordt de relatie juridisch alsnog als dienstverband aangemerkt.

Het bedrag van € 38 staat niet voor altijd vast. Het is gekoppeld aan de ontwikkeling van het minimumloon, dus als het minimumloon stijgt, schuift ook de grens voor het rechtsvermoeden mee omhoog.

De bewijslast draait om: dit is de kern

Waar het bij de Wet DBA vooral draaide om de vraag of iemand als zelfstandige mocht werken, verandert dit vermoeden vooral wie iets moet aantonen. Onder de € 38 ligt de bal bij jou. Je moet kunnen laten zien dat er geen gezagsverhouding is, dat het werk niet is ingebed in je organisatie en dat de opdrachtnemer echt als ondernemer optreedt.

De gezichtspunten uit het Deliveroo-arrest en het Uber-arrest blijven daarbij leidend. Denk aan de mate van vrijheid in de uitvoering, het lopen van commercieel risico, het hebben van meerdere opdrachtgevers en de verplichting om het werk persoonlijk te verrichten. Zonder een goed onderbouwd dossier wordt het lastig om het vermoeden te weerleggen.

Wanneer treedt de wet in werking?

De wet treedt in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen moment. De verwachting is dat dit uiterlijk 31 december 2026 gebeurt. De haast heeft mede te maken met afspraken die Nederland met de Europese Commissie maakte over arbeidsmarkthervormingen, waaraan Europese middelen zijn gekoppeld.

Let op een belangrijk detail: er komt geen overgangsrecht. Dat betekent dat het rechtsvermoeden meteen geldt voor bestaande opdrachten en voor nieuwe opdrachten die op of na de ingangsdatum starten. Je kunt lopende samenwerkingen dus niet buiten schot houden door ze nu snel vast te leggen.

Alleen civielrechtelijk, maar onderschat het fiscale signaal niet

Het rechtsvermoeden werkt uitsluitend civielrechtelijk. Dat betekent dat het speelt tussen de werkende en de opdrachtgever. UWV, de Belastingdienst en de Arbeidsinspectie gaan het rechtsvermoeden niet zelf toepassen. Zij houden hun eigen toets op basis van arbeid, loon en gezag, zoals vastgelegd in artikel 7:610 BW.

Toch is dit geen reden om achterover te leunen. Een tarief onder € 38 kan in de praktijk prima als risicosignaal werken bij een controle. En als een opdrachtnemer via de rechter met succes een arbeidsovereenkomst afdwingt, kunnen ook partijen als de Belastingdienst en een pensioenuitvoerder daar vervolgens hun conclusies aan verbinden.

Wat betekent dit concreet voor opdrachtgevers?

De gevolgen kunnen fors zijn wanneer een relatie alsnog als dienstverband wordt aangemerkt. De werkende krijgt dan recht op de volledige werknemersbescherming, zoals loondoorbetaling bij ziekte, ontslagbescherming, vakantiegeld en vakantiedagen en naleving van een eventuele cao. Omdat die rechten met terugwerkende kracht kunnen gelden, loop je het risico op nabetalingen over een langere periode.

Vooral in sectoren waar veel met zzp'ers wordt gewerkt tegen tarieven rond of onder de grens, zoals de bouw, installatie en techniek, is dit relevant. Juist daar is het verstandig om nu al in kaart te brengen welke opdrachtnemers onder de € 38 vallen.

En het verduidelijkingsdeel dan? De Zelfstandigenwet komt nog

Het rechtsvermoeden was oorspronkelijk onderdeel van het bredere wetsvoorstel Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden, kortweg VBAR. Dat voorstel bestond uit twee delen: een deel dat zou verduidelijken wanneer iemand zelfstandige is en het rechtsvermoeden zelf. Het verduidelijkingsdeel is voor de stemming al uit het voorstel gehaald.

Voor die verduidelijking komt een aparte Zelfstandigenwet in de plaats, gebaseerd op het initiatiefwetsvoorstel dat medio 2025 ter internetconsultatie lag. Tot die wet er is, blijft de grote vraag rond de kwalificatie van arbeidsrelaties dus open en beschermt de wetgever voorlopig vooral de onderkant van de markt.

Wat kun je nu al doen?

Wachten tot de wet ingaat is niet nodig en niet slim. Deze stappen helpen je om grip te houden:

  1. Breng je zzp-bestand in kaart. Weet welke opdrachtnemers onder de € 38 per uur werken en waar de risico's zitten.
  2. Bouw per opdracht een dossier op. Leg vast waarom er geen sprake is van gezag, hoe de zelfstandigheid eruitziet en welke ondernemersrisico's de opdrachtnemer loopt.
  3. Toets je overeenkomsten. Zorg dat opdrachtomschrijvingen en contracten aansluiten bij de gezichtspunten uit de rechtspraak.
  4. Monitor tarieven structureel. Houd doorlopend zicht op wie er in de buurt van de grens komt, zeker omdat die grens meebeweegt met het minimumloon.

Hoe helpt Lance Free?

Dit is precies waar Lance Free voor is gebouwd. Ons Freelance Management System houdt je zzp-dossier compleet en actueel, met ingebouwde DBA-checklists, tariefinzicht en certificaatbeheer, zodat je op elk moment kunt onderbouwen waarom een samenwerking geen dienstverband is. Wil je weten hoe je jouw organisatie klaarmaakt voor het rechtsvermoeden? Plan een demo en we lopen het samen door.

Veelgestelde vragen

Geldt het rechtsvermoeden ook voor bestaande opdrachten?

Ja. Er komt geen overgangsrecht, dus het rechtsvermoeden geldt direct voor zowel nieuwe als lopende opdrachten vanaf de ingangsdatum.

Betekent een tarief onder € 38 dat iemand automatisch werknemer is?

Nee. Het is een vermoeden dat je als opdrachtgever kunt weerleggen. Kun je aantonen dat er geen arbeidsovereenkomst is, dan verandert er niets.

Mag een zzp'er nog onder de € 38 werken?

Ja. Het is geen verbod. Wie tevreden als zelfstandige onder dat tarief werkt kan dat blijven doen. De wet geeft de werkende alleen een sterker middel als die zich op werknemerschap wil beroepen.

Wanneer gaat de wet precies in?

De ingangsdatum wordt bij koninklijk besluit bepaald. De verwachting is uiterlijk 31 december 2026.

Toetst de Belastingdienst dit rechtsvermoeden?

Niet rechtstreeks. Het werkt civielrechtelijk tussen werkende en opdrachtgever. De Belastingdienst blijft een eigen beoordeling maken, maar een laag tarief kan wel een aandachtspunt zijn bij controles.